Tarihte bugün: 31 mart

11.07.2022 23:33 Son Güncelleme: 11.07.2022 23:34 Vietnam’ın 20 yüzyıl tarihinin 30 senesinde cenk yargı sürdü. Komünistlerin Fransız koloni kuvvetlerine karşı 1940’lı yıllarda başlattıkları savaşım, Saygon ve ülkenin tamamının kontrolünün 1975’te ellerine geçmesine dek sona ermedi. Kuzeyde mevzilenmiş komünist güçler, milliyetçi önder Ho Şi Min liderliğinde 1954’te Fransızları bozguna uğrattı. Ülke, meydana getirilen anlaşmalarla komünist Şimal ve ABD yanlısı Cenup olmak suretiyle ikiye bölündü. Kalıcı bir çözüm için ülke çapında seçim sözü verildi fakat bu asla gerçekleşmedi. Beş yıl içinde komünistler, Cenup’de gerilla savaşı başlattı. 1964’te Şimal Vietnam devriye botları, Tonkin Körfezi’nde seyretmekte olan ABD cenk gemisi ‘Maddox’a ateş açtı. ABD de bu gerekçeyle Şimal’i bombalamaya başladı. Sonrasında devriye botlarının aslen ateş açmadığı ortaya çıktı. Bu hücum hikayesi bir tek Şimal’in bombalaması gerekçesini ortaya koymadı, ABD Kongresi’nin, başkana yeni yetkiler veren Tonkin Körfezi Kararnamesi’ni onaylamasını da sağlamış oldu. Buna bakılırsa, ABD Başkanı, saldırganları püskürtecek ve yayılmasını engelleyecek her türlü yetkiyle donatılmış bulunuyordu. ABD’nin Vietnam Savaşı’ndaki komploları bundan ibaret değildi. 1963 kasım ayında Cenup Vietnam Devlet Başkanı Diem askeri bir darbe esnasında öldürüldü. Bu cinayetin ABD danışma örgütü CIA tarafınca işlendiği sonrasında kanıtlandı. Komünistlerle savaşmak suretiyle bölgeye yüzbinlerce ABD askeri gönderildi. Bu, sonunda pahalı ve başarısız olacak; sivil huzursuzluğa ve internasyonal şaşkınlığa yol açacak bir süreçti. ABD Birleşik Devletleri bilhassa domino teorisine dayanarak komünizmin yayılacağı yönündeki Soğuk Harp kaygısıyla hareket etmişti. Vietnam Savaşı fazlaca çetin geçmiş olduğu kadar iki tarafın da birbirine acımadığı bir cenk olarak akıllara kazındı. Vietkonglar, ABD askerleri üstünde akla hayale gelmeyecek işkenceler uygularken, ABD askerleri de aynı şeyi Vietnamlılar için yapmış oldu. Toplu halde meydana getirilen işkenceler, insanları canlı canlı yakmalar, biyolojik saldırılar, napalm bombaları, bir köyü basıp çoluk çocuk kim var ise talan etmeler bayağı hale gelmişti. ABD’den 19 bin kilometre uzakta cereyan eden cenk, tv yardımıyla ABD’lilerin oturma odalarına taşındı. Ölen, yaralanan ve acı çeken asker görüntüleri, ABD kamuoyunun muharebeye olan desteği her geçen gün azalmıştı. Vietnam Savaşı 1960’lardan itibaren yaygın halk muhalefetini ortaya çıkardı ve ABD’li gençler içinde haksız bir muharebeye karşı bir duruş ortaya çıktı. 1970’lere gelindiğinde ise nüfusun büyük çoğunluğu cenk karşıtı olmuştu. Ülkenin dağlık orta bölgelerinde bir kasaba olan Buon Ma Thuot’nın ele geçirilişiyle savaşın kaderi değişti ve Şimal Vietnam iyice güçlendi. Şimal, iki ay sonrasında, 30 nisan 1975’te Cenup’in başkenti olan Saygon’a girdi. Vietnam Savaşı uzun ve kanlı bir cenk oldu. Hanoi hükümeti, 21 yıl devam eden çatışmalarda Şimal ve Cenup’de toplam 4 milyon sivil ile 1 milyondan fazla komünist savaşçının yaşamını kaybettiğini söylüyor. ABD’nin verilerine bakılırsa ise 200 ile 250 bin Vietnamlı asker ile 53 bin 200 ABD’li öldü ya da kayboldu. Saygon artık bugünün Vietnam’ının kurucusu ve o savaşın kahramanı ve lideri Ho Şi Min’in adını taşıyor. Günün öteki mühim vakaları 1848: Margaret ve Kate Fox adlı iki kız kardeş, ruhlar dünyasıyla ilişki kurduklarını iddia ederek, ilk ustalaşmış medyumlar oldu.1889: Paris’te, 1789 Fransız Devrimi’nin 100’üncü yıldönümü için, Gustav Eiffel tarafınca meydana getirilen Eiffel Kulesi açıldı.1901: Avusturya Macaristan Başkonsolosu Emile Jelinek’in Daimler’e ısmarladığı dört silindirli vasıta sahibine teslim edildi. Jelinek yeni aracına kızı ‘Mercedes’in adını verdi.1921: İkinci İnönü Savaşı’nda, Türk ordusunun karşı taarruzu başladı.1923: Londra’da toplanan İtilaf Devletleri temsilcileri, Türkiye’nin 8 marttaki notasına yanıt vererek, Lozan’da kesintiye uğrayan görüşmeleri sürdürmeye çağırdılar. Türkiye, çağrıyı 7 nisanda kabul etti.1925: Şeyh Sait Ayaklanması’nın olduğu bölgede, Divanı Harb’in verdiği idam cezalarının, onay gerektirmeden yerine getirilmesi hakkında kanun kabul edildi.1928: Torbalı’da 7.0 büyüklüğündeki depremde 50 şahıs öldü.1975: Birinci Milliyetçi Cephe Hükümeti (39’uncu hükümet), Süleyman Demirel başkanlığında kuruldu.1990: Dokuzuncu İstanbul Film Festivali programında yer edinen Yusuf Kurçenli’nin ‘Karartma Geceleri’ filmi, Denetim Kurulu tarafınca yasaklandı. Tarihte bugün arşiviEkim ayı arşiviKasım ayı arşivi Aralık ayı arşiviOcak ayı arşiviŞubat ayı arşivi1 mart2 mart3 mart4 mart5 mart6 mart7 mart8 mart9 mart10 mart11 mart12 mart13 mart14 mart15 mart16 mart17 mart18 mart19 mart20 mart21 mart22 mart23 mart24 mart25 mart26 mart27 mart28 mart29 mart30 mart

Son Dakika Haberler